Konijnenvoeding

Eten jouw konijnen gezond?

Konijnen zijn van nature planteneters; met een mooi woord herbivoren.

 

Dit stamt af van het Latijn: herba = kruid/gras/plant en vorus = etend/eter. We noemen konijnen herbivoren omdat ze alleen grassen, planten en delen van planten zoals bladeren, bloemen, steel, bast, zaden en wortels eten. Konijnen eten naast grassen en planten de eigen blindedarmkeutels op. Dit noem je caecotrofie.

 

Voeding in gevangenschap.

 

Omdat konijnen in gevangenschap niet hun eigen voedsel bij elkaar kunnen zoeken zijn wij daar verantwoordelijk voor. Wat kun je je konijnen nu het beste geven?

 

Dat antwoord is eigenlijk vrij simpel: HOOI, hooi en nog eens hooi.

Omdat hooi HET hoofdbestanddeel van de voeding is, moet dit van hele goede kwaliteit zijn. De belangrijkste eigenschappen voor kwalitatief gezond konijnenhooi zijn: stofvrij, diverse typen (zacht en hardere) lange stengels en een diversiteit van grassoorten en kruiden. Biologisch hooi zou helemaal geweldig zijn, maar als dit niet beschikbaar is, kan hooi ook prima gegeven worden van een kruidenweide met een gezonde grasdiversiteit. Wissel (kruiden)hooi dagelijks af met Timothy hooi. Als je beide soorten aanbiedt, kunnen je konijnen kiezen. Geef geen bermhooi, want daar zitten zoveel afvalstoffen van de auto’s in dat dit direct schade brengt in het lichaam van je konijnen.

 

Op deze afbeelding zie je meerdere grassoorten, weegbree, duizendblad en ooievaarsbek. Op deze laatste na is dit een prima gras-en kruidenveld voor konijnen. Ooievaarsbek vinden konijnen niet lekker en dit zullen ze (meestal) laten staan.

Timothy hooi

Biologish hooi

De darmen

 

Konijnen hebben een enorm lang darmstelsel met in verhouding een hele grote blinde darm waarin ze veel voedsel kunnen opslaan. Om de darmen in beweging te houden, moeten konijnen gewoon de hele dag door ad lib (onbeperkt) hooi kunnen eten. Kunnen ze dit niet, of te weinig, dan levert dit darmproblemen op. Dat kan variëren van diarree tot het stilliggen van de darmen. Zeker het stilliggen van de darmen kan voor konijnen dodelijk zijn. Een konijn dat een halve dag niet eet is direct zorgelijk! Als een konijn dan ook geen verse weegbree, paardenbloem of iets dergelijks wil eten adviseren we direct een dierenarts in te schakelen.

 

Voedingspiramide

 

Naast hooi kun je ook nog een klein percentage groente en kruiden voeren en brokjes. De tweede voedselbron voor konijnen is (verse) groente en kruiden. Deze producten kun je op 2 manieren aanbieden: vers of gedroogd. De voorkeur ligt bij afwisseling in vers en gedroogd en in een diversiteit aan producten voor zowel groente als kruiden.

 

Let wel op dat je je konijnen niet teveel vochthoudende groente en kruiden in 1x geeft. Teveel vocht kan ook darmproblemen opleveren; voornamelijk diarree of gasvorming. Het is belangrijk je konijnen hieraan te laten wennen. Start niet op dag 1 met hele handen vol verse kruiden en groenvoer, start met kleine hoeveelheden, zoals een paar blaadjes weegbree/paardenbloemblad, een reepje paprika of een stukje wortel met wat loof, als dit geen diarree klachten oplevert voer je de hoeveelheid elke dag op. Als ze dagelijks vers krijgen kun je uiteindelijk gewoon de hele 15% van het dagmenu in 1x aanbieden. Konijnen zijn goed in zelf doseren, mits hooi de hoofdvoeding is! Let wel op de verse producten dat deze niet te lang blijven liggen. Als ze na een paar uur nog niet zijn opgegeten, haal ze dan weg.

Voorbeelden van verse groenten en kruiden voor konijnen zijn:

weegbree, paardenbloem, duizendblad, brandnetel (vers even 2 dagen laten drogen), vers geplukt gras (nooit vers geknipt of gemaaid gras) basilicum, dille, peterselie, goudsbloem, echinacea, kamille, munt, wilgenblad en tak, aardpeerplantenstengels, luzerne, andijvie, selderij, cichorei, wortel en loof, komkommer, stronkje broccoli, bloemkool, sla, koolraap, paksoi, paprika, pastinaak, radijs, spinazie en witlof.

 

Dit is maar een kort lijstje met wat simpele voorbeelden. Konijnen mogen veel meer eten dan hier genoemd staat. Geef kool met mate vanwege de gasvorming in de darmen. Twijfel je of je konijn iets mag eten, geef het dan niet. Liever te voorzichtig dan een ziek konijn! Konijnen kunnen ze niet boeren of braken, dus iets wat in de maag zit kan er alleen door de darmen weer uit.

 

Vers of gedroogd

 

Heb je niet de beschikking over verse producten dan kun je ook prima gedroogde producten geven.

Grote voordeel hiervan is dat je het lang goed kunt houden in tegenstelling tot verse producten die binnen enkele dag bederven. Daarnaast is het een stuk gemak en is er geen besmettingsgevaar of vervuiling. Het is belangrijk dat je hier zelf een gezond evenwicht in vindt en afwisselt! Geef vers en gedroogd naast elkaar en laat je konijnen kiezen wat ze willen eten.

 

Wil je vers geven pluk dan altijd schoon en veilig. Dit betekent niet plukken langs de weg of op andere plekken waar veel verkeer komt, maar ook niet plukken van een honden uitlaatveld of een plek waar wilde konijnen zitten. Dit neemt teveel risico met zich mee op besmettelijke ziektes als Myxomatose en VHD/RHD.

Konijnen en weegbree

 

Konijnen die op een natuurlijke manier gehouden worden zijn prima is staat zelf aan te geven wat ze qua voeding nodig hebben als ze hier de mogelijkheid in hebben. Een echt konijnenkruid wat niet uit de voedingspiramide mag ontbreken is weegbree. Een konijn wat geen weegbree kan eten is geen konijn. Net als de uitspraak Everybunny need some bunny zijn weegbree en een soortgenoot belangrijk om je konijnen gezond te houden. Weegbree zorgt ervoor dat een konijn zich konijn blijft voelen. Het gaat hier dan specifiek om de smalle weegbree, plantago lanceolata. Hier zie je de verse en de gedroogde smalle weegbree

 

Smalle weegbree is zo ontzettend belangrijk voor konijnen omdat het hun hele darmgestel gezond houdt. Het kan zowel diarree remmen als verstopping tegengaan. Een bijzondere dubbele eigenschap van één en hetzelfde kruid. Omdat weegbree het hele jaar beschikbaar is, mogen ze dit dagelijks eten.

Kruiden voer je het beste gelijk aan het seizoen waarin ze groeien.

 

Naast weegbree zijn paardenbloem, brandnetel en duizendblad ook bij uitstek zeer geschikte kruiden voor konijnen.

Wissel af en bied per seizoen verschillende dingen aan. Omdat konijnen herbivoren zijn kunnen ze makkelijk een hele diversiteit aan groen verwerken. Dit houdt ze bezig en daagt ze uit. Er zijn kant en klaar ook diverse mixen verkrijgbaar die per seizoen zou kunnen wisselen.

 

Paardenbloem

 

Paardenbloem is vooral in de lente en in het najaar beschikbaar. Dit is dan ook de beste periode om het te voeren. Konijnen mogen de hele plant eten, inclusief bloem, blad en wortel.

 

Brandnetel

 

Brandnetel is vooral in het voor- en najaar een enorme boost voor het lichaam. De meeste konijnen eten het vers niet vanwege de prikkelende haartjes aan de bladeren. Laat het dan een dag of 2 drogen en voer het dan gedroogd. Of kies voor gemak en schaf het gedroogd aan. Bij het zelf drogen moet je goed opletten dat er geen schimmel in komt, hier is brandnetel heel gevoelig voor.

Brandnetel bevat ontzettend veel vitaminen en mineralen en vult het lichaam op een gezonde manier weer aan. Voer het liever niet aan drachtige of zogende konijnen omdat de foetussen/jonge konijnen mogelijk de histamine nog niet aan kunnen.

 

Duizendblad

 

Duizendblad zie je vooral in het voorjaar en in de zomer staan en dit vinden konijnen ook echt heerlijk. Dit plantje is vooral heel veelzijdig richting de bloedvaten.

 

Konijnen en brokjes

 

Als laatste vakje in de voedselpiramide staan brokjes. Naast het hooi en de groente en kruiden kun je konijnen ook nog een klein gedeelte brokjes geven. Dit is dan vaak alleen om te zorgen dat er voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen in genomen worden. Zeker belangrijk voor grote konijnenrassen en opgroeiende jonge dieren. Maar ook in de dracht of zoogperiode voor de volwassen voedster. Brokjes zijn vooral nodig omdat wij ons hooi/gras en kruiden vaak niet zelf samen stellen. Zo is de kwaliteit niet bekend genoeg en stabiel genoeg om helemaal zonder brok te kunnen. Je wilt tenslotte geen voedingstekorten doen ontstaan bij je dieren.

Daarnaast kan brok ook ontzettend handig zijn om konijnen te trainen en zo te belonen. Een konijn wat ad lib de beschikking over hooi heeft vindt jou niet interessant als je vervolgens vrolijk aan komt rennen met een zakje hooi. Dan doet een brokje of een gezonde beloning het op dat front beter.

 

Er zijn 4 verschillende soorten konijnenvoer te benoemen:

- gemengd konijnenvoer met of zonder biks

- luxe gemengd konijnenvoer met geëxtrudeerde brok

- biks

- (geëxtrudeerde) brok

 

Om darmproblemen te voorkomen, en een te dik konijn, mag het brokgehalte niet meer dan 5% van het dagrantsoen uitmaken. Dit komt neer op ongeveer 20 gram brokjes per kilo (streef) lichaamsgewicht. Waarom streef: een te dik konijn moet je voeren voor het gewicht wat hij zou moeten wegen (dus minder dan wat hij nu weegt) en dit geldt andersom voor een te mager konijn. Deze mag ook gevoerd worden naar wat hij zou moeten wegen. Dit is dan meer dan zijn huidige gewicht.

 

Geef het liefst een geëxtrudeerde brok waar alles in 1 korrel zit om selectief eten te voorkomen. De gezondste korrels hebben een hoog ruwvezelgehalte en vaak zie je de vezels liggen in de brokjes.

 

Voer het eerst hooi en daarna groente en kruiden.

Zo voorkom je dat het konijn zich eerst vol eet met brokjes en dan geen hooi meer hoeft of bijvoorbeeld zijn blindedarmkeutels niet opeet omdat hij geen honger heeft.

 

 

Caecotrofie en coprofagie

 

Konijnen doen aan caecotrofie, ze eten hun eigen blinde darm keutels op. Dit wordt ook vaak coprofagie genoemd, maar dit betekent in feite het eten van ontlasting en dat is niet wat konijnen doen. Hun gewone ontlasting eten ze niet op. Het gaat enkel om de blindedarmkeutels. Deze zijn voor konijnen van essentieel belang. In de blindedarm van een konijn worden er nog veel belangrijke voedingsstoffen geproduceerd. Doordat dit pas aan het einde van het darmstelsel plaatsvindt, moet het konijn deze keutels tot zich nemen om gezond te blijven. Hij verteert dit nogmaals om de voedingsstoffen eruit te halen. Een konijn die geen caecotrofie kan uitvoeren zal ziek worden. Het kan meerdere oorzaken hebben; geen honger, te dik waardoor hij er niet bij kan of het konijn is al ziek.

 

Foto 1 en 2 is gewoon normale ontlasting van konijnen Foto 3 is een blindedarmkeutel. Normaal gesproken zou je deze keutel niet vinden omdat deze gelijk vanuit de anus wordt opgegeten.

Konijnen en calcium

 

Hoe zit het ook alweer met het calcium gehalte in voeding voor konijnen? Konijnen zijn heel “(on)kundig” met calcium in hun lichaam. Teveel is niet goed, maar te weinig ook niet. Het gehalte komt heel nauwkeurig. Bij een teveel aan calcium is het probleem dat dit vaak neerslaat in hun blaas. Dat komt omdat de nieren het overschot aan calcium uitfilteren en dat moet dan via de blaas worden afgevoerd. Bij een dagelijks teveel gebeurt dit niet en dan slaat de calcium neer. Dit start met “sludge” oftewel blaaszand in de blaas wat zich kan uiten in urinebrand aan de buitenkant. Het konijn plast vaak ook letterlijk “zand” = calcium. Daarnaast kunnen er in de blaas echt stenen ontstaan uit opgeslagen calcium. Deze stenen brengen in het konijn een hoop pijn en ellende.

 

De keerzijde, welke minder bekend is, is het tekort aan calcium. Dit geeft echter net zoveel problemen. In plaats dat het konijn het calcium opslaat, haalt het konijn dan het calcium uit de botten en treedt er botontkalking op. Dit uit zich vaak in gebitsproblemen.

Een teken van startend calciumtekort zijn dwarse ribbels of verkleuringen op de snijtanden. Als je dit ziet is er vaak in de kaakbotten al een probleem. Dit kan alleen een dierenarts vaststellen met röntgenfoto’s. Als je twijfelt, laat dan het gebit van het desbetreffende konijn nakijken door een konijnkundige dierenarts. Als je er op tijd bij bent kun je het probleem met voeding mogelijk nog omkeren. Als het probleem te ver gevorderd is kun je alleen nog bijsturen en behandelen.

 

De juiste calcium (ca) fosfor (P) verhouding in konijnenvoeding ligt tussen 1,5:1 en 2:1.

 

Daarnaast speelt vitamine D3 ook een belangrijke rol bij konijnen voor de opname van calcium en fosfor. Buiten dat je dus op deze verhoudingen moet letten is het ook belangrijk het totale menu in de gaten te houden. Stel je voert gemengd konijnenvoer en je konijn eet dit selectief dan klopt het gehalte aan calcium/fosfor totaal niet met wat hij tot zich neemt. Het is dus belangrijk te zorgen voor een compleet menu waarbij alles wordt gegeten. Voor konijnen is de geëxtrudeerde brok het allerbeste.

 

Mocht je een konijn binnenshuis houden denk dan ook aan “grazen” in het daglicht/zon. Buiten gras eten in het daglicht of het zonnetje (niet met 30 graden) is voor konijnen heel belangrijk omdat vitamine D3 onder invloed van daglicht wordt aangemaakt. Specifiek door UV straling wordt vitamine D aangemaakt door de huid. Natuurlijke aanmaak heeft altijd de voorkeur boven supplementen. Daarnaast zorgt gras eten ook voor de juiste afslijting van de tanden en kiezen. Natuurlijker kan het niet!

Bij konijnen die binnenshuis worden gehouden kun je ze niet zomaar altijd buiten zetten. De temperatuurwisselingen zijn niet gezond. Mogelijk kun je dan uv licht aanbieden door middel van een uv lamp. Niet zo natuurlijk, maar wel het dichtst bij de natuurlijke manier van aanbieden.

 

Konijnen en snoep

 

In de piramide komt geen snoep voor. Dit staat er bewust niet in omdat konijnen dit niet nodig hebben in een dagelijks gezond en gevarieerd menu. Nu is het niet zo zwart-wit dat konijnen nooit snoep mogen, maar zorg dat het zo gezond mogelijk is. Er zijn tegenwoordige legio producten van natuurlijke komaf verkrijgbaar. Denk dan aan gebakken snoepjes van kruiden, knaagsticks van kruiden gemaakt, een zelfgemaakt slinger met kruiden, bladeren of bloemen (nog uitdagend ook) of een keer wat fruit.

 

Konijnen mogen af en toe fruit, dit absoluut met mate voeren omdat fruit veel fruitsuikers bevat. Deze fruitsuikers zorgen voor een verstoorde darmbalans. Het zou zonde zijn om je konijnen uit liefde buikpijn te bezorgen! Liefde gaat door de maag, maar bij konijnen is het lijntje tussen gezond en ongezond heel dun ;-)

 

Conclusie: Een gezond konijn....

 

- eet (kruiden)hooi en Timothy hooi

- eet HOOI

- eet veel hooi

- eet heel veel hooi, minimaal zijn eigen grootte aan hooi per dag, ad lib (altijd beschikbaar)

- krijgt dagelijks groente en kruiden, zowel vers als gedroogd

- eet weinig brokjes

- eet alleen geëxtrudeerde brokjes

- eet een minimum aan snoepjes

- komt dagelijks minimaal 15 tot 30 minuten buiten (let op temperatuurverschillen)

- heeft geen diarree of plakpoep

- woont samen

 

 

Wil je meer informatie over kruiden, de werking ervan en een advies wat voor jouw konijnen het beste is? Kom dan langs in onze winkel Chews&Nibbles in Breda.

 

 

Copyright Chews&Nibbles - Miranda de Vries

KONIJNENOPVANG CHEWS&SHELTER

 

Concordiastraat 27

4811 NA Breda

info@konijnenopvangknaller.com

06-83060220

 

OPENINGSTIJDEN

 

Wij zijn geopend op dinsdag t/m vrijdag van 12.00 - 18.00 uur

Op zaterdag van 10.00 - 17.00 uur

Wil je graag langskomen op een andere dag, dan werken wij op afspraak en kun je contact met ons opnemen via mail of telefoon.

 

Rekeningnummer

 

NL77 RABO 0330 5704 98

 

CHEWS&NIBBLES

 

Nieuwe Ginnenkenstraat 28

4811 NS Breda

info@chewsennibbles.nl

076-5620684

 

OPENINGSTIJDEN

 

Wij zijn geopend op:

 

- Maandag van 11.00 - 18.00

- Dinsdag van 09.30 - 18.00

- Woensdag van 09.30 - 18.00

- Donderdag van 09.30 - 21.00

- Vrijdag van 09.30 - 18.00

- Zaterdag van 09.30 - 17.00

- Zondag van 12.00 - 17.00

 

2018 © Copyright Konijnenopvang Chews&Shelter.

All Rights Reserved.